Kandydaci na prezydenta Najjaśniejszej prześcigają się w deklaracjach, każdy chce być „normalnym prezydentem”. Jeździć pociągiem, chadzać do sklepów i knajp. Syndrom Vaclava Havla czy Olofa Palmego? Kłopot w tym, że lista „normalnych” polityków w nader wielu miejscach pokrywa się z listą polityków zamordowanych. Czy Polacy naprawdę chcą władcy-obywatela, czy marzy nam się Občan Havel?

Za naszą wschodnią granicą nadano Stepanowi Banderze pośmiertnie tytuł Bohatera Ukrainy. Tylko czekać, aż u nas w podzięce za „czczenie mordercy” ktoś podpali cerkiew. Tymczasem Ukraińcy aż tak się od nas nie różnią.

Wszyscy znamy wyidealizowany obraz gladiatora. Niewolnik, koniecznie mężczyzna, trzymany przez właściciela w spartańskich warunkach i szkolony wyłącznie po to, by dla rozrywki tłumów oddać życie na arenie. Brednie.

Wojna jest zjawiskiem zbyt złożonym, by pisać o nim wyłącznie w czerni lub bieli. Tymczasem Polacy zwykli o wojnie 1939 roku pisać albo w samych superlatywach, albo wyłącznie negatywnie. Wydaje się, że istnieją dwie historie kampanii wrześniowej.Wojna jest zjawiskiem zbyt złożonym, by pisać o nim wyłącznie w czerni lub bieli. Tymczasem Polacy zwykli o wojnie 1939 roku pisać albo w samych superlatywach, albo wyłącznie negatywnie. Wydaje się, że istnieją dwie historie kampanii wrześniowej.

Od najdawniejszych czasów system prawny opierał się na roli władcy. Cesarze, królowie, rodowe starszyzny – we wszystkich społeczeństwach doby przedindustrialnej to oni stanowili prawo, zazwyczaj odpowiadając za własne czyny jedynie przed własnym sumieniem (lub bogiem, co dla władzy świeckiej w praktyce oznacza jedno i to samo). Dopiero nowoczesne idee odpowiedzialności władcy przed ludem i ustanowionym prawem wprowadziły konieczność stworzenia instrumentów, dzięki którym król, prezydent lub członek rządu mógłby zostać pociągnięty do odpowiedzialności za swoje decyzje.